Een oproep van distributeurs, producenten en retailers uit de e-sigarettensector
28 is 28
Het koelstofverbod (01/01/2027) en het smaakverbod (01/09/2028) treffen exact dezelfde producten. Lijn de datum dan ook gelijk: maak van 01/01/2027 gewoon 01/09/2028. Dezelfde producten, één coherente deadline.
Onze sector vraagt geen vrijstelling van regelgeving. Wij steunen evenredige regels en de bescherming van de volksgezondheid. Wij verzetten ons tegen één ding: een abrupte, dubbele en informeel opgelegde deadline. Op 18/06/2026 ontving de sector een dienstbrief van de FOD Volksgezondheid (ref. 20260608/L534/RQX, ondertekend op 03/06/2026 door diensthoofd Carl Berthot). Die stelt dat alle activatoren van de TRPM8-thermoreceptor - menthol en analogen, eucalyptol, geraniol, linalool, L-carvon, isopulegol en synthetische koelstoffen zoals WS-3, WS-23 en icilin - voortaan gelden als 'additieven die de inhalatie of de opname van nicotine faciliteren' onder art. 4 §4 van het KB van 28/10/2016. Vanaf 01/01/2027 wordt de tot dan niet-blokkerende notificatieopmerking blokkerend: de betrokken producten - alle e-liquids, met of zonder nicotine - belanden op de negatieve lijst, mogen niet langer op de markt en kunnen in beslag worden genomen, met regelmatige labo-analyses. Het raakt naar schatting de helft van alle producten op de positieve lijst - en het zijn net de bestsellers.
- van de producten op de positieve lijst
- ~52%
- van de marktomzet — de bestsellers (schatting)
- ~85%
- maanden vóór de smaakban, dezelfde producten
- 20
Dubbelop met het smaakverbod van 2028
De koelstoflijst en het smaakverbod viseren dezelfde menthol-, munt- en koelproducten. Het smaakverbod, goedgekeurd door de Ministerraad op 30/04/2026, beperkt e-liquids (met en zonder nicotine) tot tabakssmaak of smaakloos via een positieve lijst en gaat zelfs verder dan de koellijst. Het treedt pas in werking op 01/09/2028. Een koelstofverbod twintig maanden vroeger verbiedt dus niets wat anderhalf jaar later sowieso al verboden zou zijn - het levert geen extra gezondheidswinst op, enkel rechtsonzekerheid. Eén datum volstaat.
Ongeveer de helft van de producten - maar veruit het grootste deel van de omzet
Een publieke analyse van de EUCEG-gegevens (circa 7.361 toegelaten producten) toont dat de koelstoflijst ongeveer de helft van alle producten op de positieve lijst raakt. Een loutere productentelling onderschat de commerciële impact echter zwaar, want het zijn net de bestsellers. Volgens een sectorraming (de omzet zit niet in de publieke data, dus uitdrukkelijk als raming) gaat het om naar schatting circa 85% van de totale marktomzet; voor de meeste fabrikanten dekt het verbod circa 80% van hun gamma.
De FOD kent de exacte impact al
Via de verplichte EUCEG-notificatie beschikt de FOD over de volledige samenstelling van elk product op de Belgische markt. Via de verplichte jaarlijkse verkoopsrapportering beschikt hij over de verkoopcijfers per product. De overheid kan dus exact berekenen welk aandeel van de markt en van de omzet geraakt wordt. Onwetendheid kan niet worden ingeroepen - en 'de sector had dit moeten zien aankomen' is onhoudbaar vanwege de enige partij die de schade tot op de euro kan meten, en die de opmerking dertien maanden lang zelf uitdrukkelijk niet-blokkerend hield.
Een abrupt verbod voedt de illegale markt
Een snelgroeiende illegale en grensoverschrijdende online vapemarkt bestaat al. Een studie van het Fraunhofer-instituut IIS (in opdracht van SKR AG, maart 2026) raamt de Europese irreguliere vapemarkt op circa 6,6 miljard euro in 2026, met circa 48% als irregulier, en verwacht een groei tot circa 10,8 miljard euro tegen 2030. In België nam de FOD in 2025 alleen al 140.019 illegale wegwerpvapes in beslag. Ongeveer de helft van de legale bestsellers van vandaag op morgen schrappen, zonder overgang, duwt consumenten richting ongereguleerde producten - contraproductief voor de volksgezondheid en oneerlijk tegenover wie wél correct notificeerde.
Wat wij vragen
Drie redelijke, constructieve correcties. Geen ervan vraagt om minder volksgezondheidsbescherming - ze vragen om coherentie, voorspelbaarheid en een correcte rechtsgang voor een maatregel die de FOD zelf dertien maanden lang als niet-blokkerend behandelde.
- 01 Lijn de handhavingsdatum van het koelstofverbod gelijk met die van het smaakverbod: 01/09/2028 in plaats van 01/01/2027. Dezelfde producten, één coherente deadline.
- 02 Voorzie een gelijklopende overgangs- en uitverkoopregeling voor voorraad die al rechtsgeldig genotificeerd en als conform aanvaard werd.
- 03 Schep duidelijkheid over het rechtsinstrument: een bindend marktverbod met inbeslagname hoort via een formeel, EU-aangemeld besluit te lopen, zoals bij het smaakverbod en in lidstaten als Nederland en Oostenrijk, niet via een dienstbrief van een diensthoofd.
Samen staan we sterk
Eerlijke regels, eerlijke termijnen
Wij vragen geen uitzondering, maar gelijkheid. Eenzelfde set producten verdient één datum, één overgangsregeling en één correct rechtsinstrument. Dat is geen aanval op het beleid - het maakt het beleid samenhangend en houdbaar. Lijn de datum gelijk: 28 is 28.
Onderteken de oproep