Wat er gebeurde
Hoe een geruststelling van de ene dag op de andere omsloeg in een marktverbod
Een tijdlijn van publiek verifieerbare feiten: van de invoering van de bepaling in 2022, over dertien maanden expliciete 'niet-blokkerende' geruststelling, tot de dienstbrief van juni 2026 die ongeveer de helft van de bestsellers binnen zes maanden van de markt haalt - terwijl elke vergelijkbare maatregel een ruimere aanloop kreeg.
-
Basis-KB e-sigaretten
Het Koninklijk Besluit betreffende het fabriceren en in de handel brengen van elektronische sigaretten (numac 2016024250) treedt in werking. Het bevat op dat moment nog géén verbod op 'additieven die de inhalatie of opname van nicotine faciliteren'.
-
De bepaling wordt ingevoegd
Het KB van 07/11/2022 (numac 2022034085, Belgisch Staatsblad 11/01/2023) wijzigt het basis-KB en voegt in art. 4 §4 het verbod op inhalatie-/opname-faciliterende additieven in. Het ontwerp was op 06/07/2021 bij de EU genotificeerd (TRIS-dossier 2021/0427/B). Voor tabaksproducten bestond een gelijkaardige bepaling al sinds het KB van 05/02/2016 (art. 5 §3 4°).
-
De beloften van de FOD
Op zijn infosessie en in de bijbehorende FAQ belooft de FOD: een latere, specifieke communicatie met een voorbeeldlijst van ingrediënten, dat de sector tijdig zou worden ingelicht, en dat in een specifieke overgangsperiode zou worden voorzien.
-
Uitdrukkelijk 'niet-blokkerend'
De FOD voert notificatiecode E25/EE.25 in: 'additieven die de inhalatie/opname van nicotine faciliteren zijn verboden; corrigeer uw notificatie - voorlopig een niet-blokkerende beslissing', expliciet omdat het onderwerp 'nog op Europees niveau wordt besproken', met de belofte van 'concrete antwoorden binnenkort'. Producten met deze opmerking blijven als conform aanvaard.
-
Dertien maanden conform aanvaard
Tot en met deze datum staat de niet-blokkerende opmerking woord voor woord op elke ondertekende notificatiebevestiging. Gedurende dertien maanden werden de betrokken producten dus rechtsgeldig op de markt aanvaard.
-
Het smaakverbod via de formele weg
De Ministerraad keurt het ontwerp-KB en -MB voor het smaakverbod goed. Het beperkt e-liquids (met en zonder nicotine) tot tabakssmaak of smaakloos via een positieve lijst, treedt in werking op 01/09/2028 en laat bestaande voorraad verkopen tot dan - een aanloop van circa zevenentwintig maanden via de formele, EU-aangemelde procedure.
-
De dienstbrief wordt ondertekend
Diensthoofd Carl Berthot ondertekent de brief met ref. 20260608/L534/RQX. Die kwalificeert alle TRPM8-activatoren als inhalatie-/opname-faciliterende additieven onder art. 4 §4 van het KB van 28/10/2016 - geen Koninklijk of Ministerieel Besluit, maar een dienstbrief.
-
Communicatie aan de sector
De brief wordt aan de sector meegedeeld. Vanaf 01/01/2027 wordt de opmerking blokkerend: betrokken producten - alle e-liquids, met of zonder nicotine - gaan op de negatieve lijst, mogen niet meer op de markt en kunnen in beslag worden genomen. Amper zes maanden aanloop, zonder overgang of uitverkoop.
-
Het verbod wordt blokkerend
Naar schatting de helft van alle producten op de positieve lijst - net de bestsellers - verdwijnt zonder uitverkoopregeling uit de legale markt. Het smaakverbod, dat dezelfde producten raakt, treedt pas op 01/09/2028 in werking. Twintig maanden verschil voor exact dezelfde producten.
Een vermijdbare incoherentie
De feiten zijn niet betwist: dezelfde producten, twee deadlines die twintig maanden uit elkaar liggen, de zwaarste maatregel met de kortste aanloop en het lichtste rechtsinstrument. De FOD kent de impact tot op de euro via EUCEG en de jaarlijkse verkoopsrapportering. Het terugbrengen tot één deadline lost dit op zonder de beleidsdoelstelling te raken.