Onze vraag
Drie redelijke correcties
Wij pleiten niet tegen regulering. Wij vragen dat één set producten ook één datum, één overgangsregeling en één correct rechtsinstrument krijgt - in lijn met elke vergelijkbare Belgische e-sigaretmaatregel.
1. Eén datum: 01/09/2028
Lijn de handhavingsdatum van het koelstofverbod gelijk met die van het smaakverbod: 01/09/2028 in plaats van 01/01/2027. Beide maatregelen raken dezelfde producten; het smaakverbod dekt ze sowieso vanaf 01/09/2028. Twee deadlines die twintig maanden uit elkaar liggen, dwingen de sector om dezelfde producten twee keer aan te passen en creëren rechtsonzekerheid, zonder extra gezondheidswinst. Eén coherente deadline lost dat op.
2. Een gelijklopende overgangs- en uitverkoopregeling
Voorzie dezelfde overgang en uitverkoop als bij het smaakverbod, voor voorraad die al rechtsgeldig werd genotificeerd en door de FOD zelf - tot en met 16/04/2026 - als conform werd aanvaard. Bedrijven mogen niet worden bestraft voor producten die de overheid dertien maanden lang uitdrukkelijk als niet-blokkerend behandelde.
3. Duidelijkheid over het rechtsinstrument
Een bindend marktverbod met inbeslagname hoort via een formeel, EU-aangemeld Koninklijk of Ministerieel Besluit te lopen - zoals bij het smaakverbod en zoals lidstaten als Nederland en Oostenrijk doen - en niet via een brief van een diensthoofd. Verduidelijk de juridische aard en het gekozen instrument.
De aanloop van vergelijkbare Belgische e-sigaretmaatregelen
Elke andere maatregel in de sector kreeg een ruimere aanloop dan dit koelstofverbod. Net de maatregel met de grootste commerciële impact krijgt de kortste termijn en als enige geen overgang.
Wegwerpverbod: KB 03/05/2024 (Staatsblad 16/07/2024), in werking 01/01/2025 - circa negen maanden vanaf ondertekening, bestaande voorraad de facto verkoopbaar tot de inwerkingtreding. Uitstalverbod: Wet 21/03/2024 (Staatsblad 02/04/2024), in werking 01/04/2025 - circa twaalf maanden. Smaakverbod: goedgekeurd 30/04/2026, in werking 01/09/2028 - circa zevenentwintig maanden, met verkoop van bestaande voorraad tot de inwerkingtreding. Koelstofverbod (deze maatregel): meegedeeld 18/06/2026, blokkerend 01/01/2027 - circa zes maanden, geen overgang, geen uitverkoop. Ter illustratie van de gangbare aanpak: ook de neutrale-verpakkingsregels voor tabaks- en kruidenrookproducten (KB+MB 28/07/2025, in werking 01/06/2026, uitverkoop tot 01/01/2027) voorzagen een aanloop en uitverkoop; die maatregel geldt overigens niet voor e-sigaretten.
Dezelfde producten, twee deadlines
De TRPM8-lijst en het smaakverbod raken dezelfde menthol-, munt- en koelproducten. Het smaakverbod gaat zelfs verder (markt-breed circa 99% van de producten tegenover ongeveer de helft voor de koellijst). Toch krijgt het ruimer toegekende smaakverbod 01/09/2028 en het zwaardere onmiddellijke effect 01/01/2027. Een gemeenschappelijke datum is logischer en eenvoudiger te handhaven.
Een productentelling onderschat de schade
Naar schatting de helft van alle producten op de positieve lijst wordt geraakt - maar dat zijn net de bestsellers. Een loutere telling onderschat de commerciële impact zwaar. Volgens een sectorraming (de omzet zit niet in de publieke data, dus uitdrukkelijk als raming) gaat het om naar schatting circa 85% van de totale marktomzet; voor de meeste producenten dekt het verbod circa 80% van hun gamma.
Een abrupt verbod voedt de illegale markt
Een snelgroeiende illegale en grensoverschrijdende online vapemarkt bestaat al. Een studie van het Fraunhofer-instituut IIS (in opdracht van SKR AG, maart 2026) raamt de Europese irreguliere vapemarkt op circa 6,6 miljard euro in 2026, met circa 48% als irregulier en een verwachte groei tot circa 10,8 miljard euro tegen 2030. In België nam de FOD in 2025 alleen al 140.019 illegale wegwerpvapes in beslag. De helft van de legale bestsellers van vandaag op morgen schrappen, zonder overgang, duwt consumenten naar ongereguleerde producten - contraproductief voor de volksgezondheid en oneerlijk tegenover wie wél correct notificeerde.
De overheid kent de impact al
Via EUCEG kent de FOD de volledige samenstelling van elk product; via de jaarlijkse verkoopsrapportering kent hij de verkoopcijfers per product. De overheid kan dus exact berekenen welk aandeel van markt en omzet wordt geraakt. Onwetendheid is geen geldig argument, en de FOD hield de opmerking zelf dertien maanden lang niet-blokkerend.
Een correctie, geen confrontatie
Geen van deze vragen verzwakt de bescherming van de volksgezondheid. Ze maken het beleid coherent, voorspelbaar en juridisch zuiver. Lijn de datum gelijk, voorzie een eerlijke overgang en kies het juiste instrument. Dezelfde producten, één deadline: 28 is 28.
Onderteken de oproep